in ,

Winsgewende skaapboerdery Deel 4: Boer intensief vir meer wins

This post is also available in: English

Daar sal altyd ՚n skaapbedryf wees, maar nie noodwendig soos ons dit vandag ken nie (Rohloff, 1992).

Lae winsgewendheid sal boere dwing om biologiese doeltreffendheid en produk­tiwiteit van skaapboerdery drasties te verhoog, terwyl presisieskaapboerdery in alles voorrang sal moet geniet.

Waarom is ՚n mate van intensivering nodig?

Om meer wins uit skaapboerdery te verdien, is ՚n mate van intensivering van skaapboerdery ononderhandel­baar. ՚n Ondersoek na die ekonomiese volhoubaarheid van semi-intensiewe en intensiewe skaapboerdery in die ooste­like Hoëveld, het getoon dat dit die bruto marge per ooi met onderskeidelik 2,9 en 4 maal kan verhoog teenoor tradisionele ekstensiewe skaapboerdery (Wessels & Van Pletzen, 2011).

Die intensivering van skaapboerdery

Die mate van intensivering sal afhang van ՚n betrokke skaapboerdery se in­frastruktuur, bestuursvlak, kundigheid, begroting en so aan. Intensivering van skaapboerdery behels die gebruik van een of meer van die volgende:

  • Versnelde lamstelsels;
  • Sinkronisasie van ooie met sponse of CDIR’e (Intravaginal Device for Controlled Breeding – Intravaginale toestel vir beheerde teelt);
  • Servikale of laparoskopiese insemi­nasie;
  • Aftasting;
  • Lamhokke;
  • Kruipvoeding;
  • Voerkraalafronding;
  • en nog meer.

In gebiede waar die voervloei, klimaat, infrastruktuur en bestuurvlak dit toe­laat, kan ooie se laminterval verkort word deur hulle elke 7,2, 8 of 9 maande te laat lam.

Kunsmatige sinkronisasie met hormone (beheerde teling)

Waar ooie kunsmatig met sponse of CDIR’e gesinkroniseer word en dan met sponsonttrekking met DMSG (dragtige­merrie-serumgonadotrofien) gespuit word, kan die tweelingpersentasie met ongeveer 10 tot 20% verhoog word. Lampersentasies van 120 tot 180% word gereeld as gevolg daarvan aange­meld (Steyn, 2012). Aangesien te hoë dosisse DMSG tot ongewenste getalle drie-, vier- en selfs vyflinge aanleiding kan gee, moet dit met omsigtigheid gedoen word en moet die dienste van ՚n kundige veearts gebruik word.

Kunsmatige inseminasie

Deur die gebruik van geneties meerderwaardige teelramme ten opsigte van ekonomies belangrike eien­skappe soos reproduksietempo, groei en wolproduksie, kan vleis- en wol­produksie per hektaar verhoog word.

Aftasting (skandering)

Ooie moet 35 tot 42 dae nadat die ramme uitgehaal is of na inseminasie, afgetas word. In ՚n lamstelsel waar ooie een maal per jaar lam, moet alle droë ooie bemark word en nie vir ver­dere suiwer telling gebruik word nie.

Lamhokke

  1. was 151% teenoor die 201% van ooie wat in lamhokke gelam het (Du Toit, 2012).

Kruipvoeding

• Die voorsiening van kruipvoer aan lammers beteken dat hulle vroeër gespeen kan word — reeds vanaf 60 dae, mits hulle minstens 21,5 kg weeg.

• Die welslae van kruipvoeding hang daarvan af of die lammers genoeg daarvan vreet. Sogende lammers behoort 350 tot 400 g/dag te groei en indien dit minder as 300 g/lam per dag is, moet seker gemaak word dat die lammers voldoende kruipvoer inneem.

• Kruipvoer van hoë gehalte moet ad lib vanaf ouderdom tien dae aan sogende lammers gevoer word. Om die inname van die kruipvoer aan te moedig, kan hoë-gehalte fyngemaalde lusern (+- 10 mm) in die kruipvoermengsel ingesluit word. ՚n Lam van goeie gehalte vreet ongeveer 3,1 kg kruipvoer om 1 kg massa aan te sit.

Geleentheidsvoerkrale

Met speen word alle markklaar-lammers, sook die 10 tot 15% swakste lammers (klein en boepens) verkoop, want ՚n swak lam kan nie ‘reg’ gevoer word nie. Net die beste nie-markklaarlammers  word in ՚n voerkraal afgerond.

Is verhoogde vleisproduksie moontlik?

• In ՚n semi-intensiewe suiwerteelstelsel waar ooie een maal per jaar lam, produseer elke Merino-ooi wat gepaar word 72% van haar liggaamsmassa in kilogram lewende lam (51,8 kg lam) op ouderdom 100 dae (Brynard, 2011). In ՚n kruisteelstelsel produseer elke Merino-ooi wat met ՚n vleisram gepaar word, gemiddeld 65,4 kg lewende lam met bemarking op 128 dae ouderdom, wat ՚n lamproduksie van 91% van ooimassa verteenwoordig (Brynard, 2011).

• In ՚n intensiewe, versnelde lamstelsel waar Dormer-ooie elke agt maande lam, produseer elke ooi wat gepaar word 76% van haar eie massa in kilogram lam op 100 dae, wat gelykstaande aan 114% per ooi gepaar per jaar is (Bam, 2011).

ProAgri bedank ՚n legende in die landboubedryf, dr Jasper Coet­zee, wat sy Handleiding vir Winsgewende Skaapboerdery aan die lesers van ProAgri beskikbaar gestel het.

Indien jy meer inligting oor winsgewende skaapboerdery wil bekom, bestel jou Handleiding vir Winsgewende Skaapboerdery vandag nog deur ՚n e-pos te stuur na: mvs@meadowcape.co.za.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Toyota SA/Agri SA se Jongboer van die Jaar-wenner

InteliGro en CropWatch Africa bring effektiewe, gebruikersvriendelike tegnologie plaas toe