in ,

Mariette Kotzé van Hortgro pluk die vrugte van toewyding

Mariette Kotzé van Hortgro saam met Dawie van Deventer, 'n boer van Montagu in sy boord.

deur Tisha Steyn

Mariette Kotzé werk die afgelope twintig jaar in die vrugtebedryf en sedert 2016 is sy die groep-operasionele bestuurder by Hortgro in die Paarl.

“Ek is ՚n landbouer in murg en been en glo landbou is nie ՚n beroep nie, maar ՚n leefwyse,” vertel die 42-jarige ma van twee dogtertjies. Mariette het op ՚n klein gemengde boerdery wat vrugte ingesluit het, in die skilderagtige Waboomskraalvallei agter die Outeniekwaberge tussen George en die Klein Karoo opgegroei. Na matriek by die destydse PW Botha Kollege op George het sy landboubestuur by die destydse Port Elizabeth Technikon (vandag Nelson Mandela Universiteit) gaan studeer. Sedertdien het sy in 2008 ook ՚n meestersgraad in volhoubare landbou aan die Universiteit van die Vrystaat behaal. Van 2002 af werk sy in die vrugtebedryf. Mariette sê sy het nog altyd twee belangstellings gehad, naamlik landbou en regte.

“Landbou het geseëvier! Daar is baie uitdagings in ՚n klein boerdery en van swaarkry kan jy my niks vertel nie. Ek wou van jongs af ՚n verskil maak deur my pa te help om suksesvol te boer. Die begeerte om ander te help het intussen verskuif na die kommersiële én opkomende landbousektor.”

Mentor

“Ek is van nature baie nuuskierig en wil alles weet – ek steek dus graag my neus in ander se sake, veral as dit by die werk kom! Ek glo ՚n mens is nooit te oud om te leer nie en jy leer elke dag van almal rondom jou.” Anton Rabe, Hortgro se besturende direkteur, is haar mentor wat by uitnemendheid haar denke ontwikkel en geslyp het. “Deur die jare ontmoet ՚n mens verskeie mense. As jong toetreder kyk jy op na jou bestuur en produsente in die kommersiële omgewing met wie jy te doen kry.

“Anton is werklik op persoonlike en professionele vlak ՚n ongelooflike mens. Mense en hulle ontwikkeling lê hom na aan die hart en hy glo daaraan om mense vlerke te gee om te kan vlieg. “Hy is streng, gedissiplineerd en baie doelgerig, maar ook hulpvaardig en het raad in enige situasie. Sy optrede is altyd eties en alles wat ons by Hortgro doen is deursigtig en kan aan daardie etiek gemeet word. Hy het ՚n prominente rol gespeel in die persoon wat ek vandag is, en hy doen dit steeds.”

Mariette Kotzé en haar man, Johannes, met hulle twee dogters, Lize-Mari en Ania.

Loopbaan

Mariette het van 2002 tot 2005 by die Sagtevrugte-produsentetrust (nou Hortgro) gewerk, daarna tot 2009 by Optimal Agricultural Business Systems (OABS). Sedert Oktober 2009 is sy terug by Hortgro. As werknemer van OABS het sy konsultasiewerk vir ՚n wye reeks landbou- en landbouontwikkelingsprojekte landswyd gedoen.

“Terwyl ek projekbestuur gedoen het, het ek ongelooflik baie van ՚n wye verskeidenheid bedrywe en aspekte geleer, goeie mensekennis opgedoen en internasionale blootstelling gekry.”

Hortgro

“Hortgro se ontstaan strek baie ver terug na die dae toe die destydse Sagtevrugteraad ná deregulering in 1997 omvorm is na die Sagtevrugteprodusentetrust, wat vandag as Hortgro (Horticultural Growers) bekend staan,” verduidelik sy.

“Hortgro is ՚n produsente-organisasie, oftewel ՚n kommoditeitsorgansisasie, wat poog om ՚n gunstige omgewing te skep en te fasiliteer sodat produsente winsgewend, mededingend en volhoubaar kan wees.”

Weens die integrasie in die waardeketting word na alle aspekte gekyk, insluitend die boere, pakhuise, bemarkers, logistiek en die mark. “Ons primêre fokus is steeds die produsent – die produk betaal!” Volgens haar het Hortgro drie sleutelfokusareas, naamlik navorsing en ontwikkeling, handel en marktoegang, en transformasie met ՚n sterk fokus op ekonomiese ontwikkeling en alles wat daarmee gepaard gaan.

Haar loopbaan by Hortgro het in 2002 as navorsingsassistent begin. In 2009 is sy as inligtingsbestuurder aangestel, maar het gou betrokke geraak by ander aspekte wat nie net met inligting en landbou-ekonomiese dienste te doen gehad het nie. In 2016 is sy tot die groepoperasionele bestuurder bevorder.

“My rol behels ՚n ondersteunende diens aan al die afdelings van Hortgro, maar ek neem verantwoordelikheid vir die inligtingsbestuursfunksie (landbouekonomiese dienste), die transformasieportefeuljes in die organisasie, asook spesiale projekte. Ek spot altyd dat ek alles doen wat niemand anders wil doen nie!” sê sy. Sy werk saam met ՚n span bestaande uit twee landbou-ekonome, drie projekkoördineerders en ՚n data-administreerder.

“Strategies is ons ՚n span van sewe bestuurslede wat elkeen vir sy eie fokusareas verantwoordelik is, maar tog geïntegreerd werk. Ons glo in spanwerk by Hortgro, om mense te help, en om ՚n verskil te maak. Dit is ons etos.”

Uitdagings

“Die landbou-omgewing het drasties verander vandat ek begin werk het en dis lankal nie meer ՚n manswêreld nie. Ek dink vroue moet steeds harder werk om hulself te bewys as volwaardig om sekere skoene vol te staan en hulself te laat geld. Dit is waarskynlik nie opsetlik is nie, maar dit spruit histories en kultureel uit die verskil lende rolle wat mans en vroue in die samelewing beklee.

“Dinge is aan die verander en ek wil glo ons is meer progressief. Ons as vroue moet ook erken daar is sekere take soos harde fisiese werk wat altyd vir ons ՚n uitdaging sal wees! Maar ons vroue is planmakers en ons kan oplossings vir ingewikkelde probleme vind. Ek praat nie namens alle vroue nie, maar net uit my eie perspektief. Ek soek altyd die oplossing en die geleentheid en ek is baie vasberade – ek laat my nie onderkry nie!” Dis nie aldag maklik om haar rol as vrou vir Johannes en ma vir haar dogters met haar werk te versoen nie. “

Al is ek ՚n werkende vrou met ՚n loopbaan, is ek steeds ՚n ma met kinders en dit is soms ՚n uitdaging om werk en huis te balanseer. Dis nie so maklik as pak jou tassie en klim op die vliegtuig nie! ՚n Ondersteuningsnetwerk is ՚n moet!” Sy gebruik haar emosionele intelligensie (EQ) om ՚n situasie en mense te beïnvloed.

“Mens doen dit deur konsekwent te wees in jou benadering en nie huiwerig te wees om jou standpunt te stel nie, al beteken dit dat jy iets soms op ՚n ander manier moet doen. Ek is oortuig dade spreek duideliker as woorde.”

Thembi Xaba, die hoofuitvoerende beampte van die DFDC-SA subbedryfsentiteit, saam met Mariette Kotzé tydens die bekendstelling van Hortfin, ‘n bedryfsfinansierings-leningsfonds.

Toekomsvisie

“Ek sou graag ՚n meer geïntegreerde en inklusiewe landbousektor wou sien met groter klem op vennootskappe,” sê sy. “Ons het ՚n unieke verhouding met ons plaaslike regering in die Wes-Kaap, wat nie noodwendig nasionaal die geval is nie. Hier kan ons die telefoon optel, ՚n afspraak maak, met mekaar gesels en probleme en uitdagings oplos. Dit is ՚n ons-situasie omdat ons dit eien, deel en ՚n verskil wil maak.” Dieselfde geld nie op nasionale vlak nie.

”Ek dink ons kan dinge vereenvoudig deur weg te doen met allerhande onnodige strukture. Daar is so baie wetgewing en toepassingsvereistes wat hulpbronne verg; dit maak landbou minder buigsaam en aanpasbaar om ՚n tree of drie voor te bly. Ek dink ook dat die produsent ongeag kleur en ras altyd sentraal gestel moet word.” Landbou in die algemeen, maar ook die vrugtebedryf in besonder het talle uitdagings.

“Produsente se volhoubaarheid bly die sleuteluitdaging, veral gegewe die plaaslike en internasionale ekonomiese klimaat wat op produksievlak en in die mark uitspeel.” Sy meen dit plaas nog groter klem op Hortgro as produsenteorganisasie om hierdie omgewing te beïnvloed tot voordeel van alle produsente en rolspelers.

“Die omgewing is drasties aan die verander. Die uitdaging is om produsente te help om by hierdie omstandighede aan te pas, gegewe die langtermynaard van die bedryf met hoë kapitaal- en bestuursbehoeftes, en om terselfdertyd meer inklusief te wees.”

Mariette werk nou saam met verskeie rolspelers in die bedryf. Van links is
Willem Bestbier, Rico Basson (Vinpro), Mariette Kotzé, Beverley Farmer, Sunil
Kooverjee, Ronald Ramabulana, Louis van Zyl, André Smit en Anton Rabe.

Sy meen daar moet harder gewerk word om struikelblokke en uitdagings aan te pak wat nie op individuele produsentevlak gedoen kan word nie, maar wat saam met produsente uit die weg geruim moet word. “Ek glo Hortgro is goed geplaas om hierdie uitdagings te takel. Deur te doen wat ons elkeen op ons eie onderskeie funksionele terrein doen, kan ons ՚n verskil maak.” Sy glo daar is baie geleenthede vir vroue in landbou.

“Daar is ՚n verskeidenheid afdelings in landbou, soos navorsing, tegnies, sosiaal en maatskaplik, innovasie en tegnologie … en so kan ek aangaan, wat geskik is vir vroue. Ons is so ՚n bietjie anders aanmekaar gesit wat ons in verskeie opsigte ideaal en aanpasbaar maak. Go for it – if you can dream it you can do it!”

Kontak Mariette Kotzé by by (+27) 84-761-1310 of stuur ՚n e-pos na mariette@hortgro.co.za.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Vroueboer die sukses agter Simply Bee

Innovative dry cow solution helps to prevent new intramammary infections which can lead to bovine mastitis