in

Klimaatverslag: Groot kans vir La Nina-verskynsel

This post is also available in: English

Deur Johan van den Berg, Onafhanklike Landbouweerkundige

Die waarskynlikheid dat ՚n La Nina-verskynsel gaan ontwikkel het ver­hoog na ongeveer 80% en dit behoort vanaf Oktober 2021 tot Maart 2022 te heers.

Reënvalvooruitsigte is gunstig vir die eerste deel van die somer oor die oostelike dele en meer na die mid- tot laatsomer oor die westelike dele.

Huidige toestande

Baie warm toestande het in die laaste deel van September begin voorkom oor die sentrale tot noordelike en noordwestelike dele van die land. Ondergemiddelde temperature kom steeds voor oor die grootste deel van die Winterreënvalgebied met ՚n meer as 10 tot 70% afname in hitte-eenhede teenoor die vorige twee jaar vir die tydperk vanaf 1 Augustus tot einde September. In die Ceresgebied van die Wes-Kaap is die aantal hitte-eenhede vanaf 1 Augustus tot 28 September on­geveer 10% minder as in 2010 en 65% minder as in 2019.

 In die Breederiviervallei naby Robertson is die aantal hitte-eenhede ongeveer 7% minder as in 2020 en 35% minder as in 2019, en in die Grabouw-omgewing ongeveer 60% en 78% minder as in 2020 en 2019 respektiewelik. Hierdie gebrek aan hitte-eenhede gaan ՚n uitwerking hê op die groei en ontwikkeling van gewasse in die Wes-Kaap.

Somergraanboere is in ՚n unieke posisie vir hierdie tyd van die jaar dat die grootste deel van landerye alreeds bewerk is en voorplantkunsmis toege­dien is. Die reën in April sowel as in Augustus het gesorg dat boere hulle lande een tot drie maande vroeër kon bewerk. Dit kan ՚n uitwerking hê op plantdatums sowel as grondwater en grondvrugbaarheid.

Droogtetoestande duur voort in die suidwestelike dele van die Noord-Kaap sowel as die sentrale tot suidelike dele van die Oos-Kaap en dele van die Kleinkaroo. Weidingstoestande is baie swak in hierdie gebiede en boorgat- en oppervlakwater is omtrent totaal afwesig.

Die vlak van opgaardamme in die Somerreënvalgebied is oor die alge­meen baie goed. Damme in die Vrystaat is omtrent nog gemiddeld 90% vol, met Gariepdam- en Vaaldam op meer as 80% vol en die Vander-kloofdam op 98%. Bloemhofdam loop steeds oor op 102%. Daar is vanjaar ՚n baie groot risiko van vloede indien swaar reënval gaan voorkom, omdat damme se bufferkapasiteit baie min is.

Sommige damme in die Oos-Kaap bly op kritieke lae vlakke of byna leeg met die Koegadam op slegs 5,6%. Wes-Kaapse damme is op baie gunstige vlakke, alhoewel die reënseisoen byna op ՚n einde is.

Die watervlak van die Karibadam is op 39% teenoor 31% verlede seisoen dieselfde tyd, terwyl die Katzedam in Lesotho op 64% is en die Mohaledam op 30%. Die Hardapdam in die suide van Namibië is op 58% van vol volume.

ENSO (El Nino suidelike ossilasie) en In­diese Oseaan

ENSO is steeds op die grens tussen neutraal en swak La Nina. Al die Nino-gebiede was tussen 0,2 °C warmer as normaal (Nino 1+2) en tot 0,5 °C koeler as normaal (Nino 4) teen die einde van September, wat binne die grense van neu­traal is. Voorspellings dui egter op groter waarskynlikhede vir ՚n volskaalse La Nina-ontwikkeling. In Julie 2021 was die waar­skynlikheid vir La Nina minder as 50% en dit is tans op byna 80%.

Dit lyk ook asof die intensiteit tussen 0,9 en 1,3 °C koeler as normaal gaan wees teenoor vorige voorspellings wat ՚n intensiteit van tussen 0,5 en 0,9 °C koeler as normaal aangedui het. Die huidige voorspelde intensiteit verteenwoordig ՚n matige tot sterk La Nina. Die voorspellings van die ontwikkeling en intensiteit van ՚n volskaalse La Nina word versterk deur die verdere afkoeling van water in die dieper lae van die oseaan onder die Nino-gebiede.

՚n Versterking van La Nina in Septem­ber en Oktober is baie betekenisvol en kan die tendens aandui vir die res van die seisoen. Die kanse is dus goed dat die La Nina vanaf Oktober 2021 tot on­geveer Maart 2022 gaan heers.

Die Suidelike Ossilasie-indeks (SOI) as aanwyser van die invloed van see-oppervlaktoestande op oorliggende weerstelsels in die Nino-gebiede is ook reeds La Nina-neigend sedert die mid­del van Junie.

Indiese Oseaan

Ongeveer 80% van die hele Indiese Oseaan was teen die einde van Sep­tember 2021 koeler as normaal, met slegs die noordelike Indiese Oseaan wat warmer is. Alhoewel die Indiese Oseaandipool- (IOD) -indeks nou neutraal is, is dit omdat daar nie warmer water ooswaarts teenwoordig is nie. Die Indiese Oseaan in die huidige staat sal positief wees vir reënval oor Suidelike Afrika.

Reënval- en klimaatvooruitsigte

Somerreënvalgebied

Reënval

Die teenwoordigheid van die positiewe fase van die Suidelike Ossilasie-indeks (SOI) as aanduider van La Nina is baie positief vir somerreënval. Die SOI was ook in die positiewe fase in Septem­bermaande van 2020, 2010, 2008, 1998, 1996, 1988 en 1981, wat veroor­saak het dat bogemiddelde reënval voorgekom het oor die grootste deel van die Somerreënvalgebied.

Die neutrale fase van die Indiese Oseaan Dipool (IOD) sal nie ՚n negatiewe invloed uitoefen op reënval nie, omdat die grootste deel van die Indiese Oseaan koeler as normaal is en dit sal eerder positief wees vir reënval. Hoogdruk­stelsels sal grotend­eels die Indiese Oseaan oorheers met ondergemiddelde reënval oor Oos-Afrika. Laagdrukstelsels sal meer dominant wees oor die westelike en suidelike dele van Suider-Afrika met bogemiddelde reënval.

Gemiddelde tot bogemiddelde reënval kan verwag word oor die sentrale tot oostelike dele van Suid-Afrika vanaf ongeveer die middel van Oktober om ՚n piek te bereik in No­vember/Desember. Verbeterde reënval­toestande behoort dan weswaarts uit te brei oor die sentrale tot westelike bin­neland vanaf Januarie tot Maart. Daar is steeds baie onsekerheid of weerstelsels so ver weswaarts gaan beweeg om reën te gee in die verre suidwestelike dele van die Noord-Kaap.

Dit lyk egter asof daar uitkoms is vir die Oos-Kaap met gemiddelde tot bogemiddelde reënval wat hier ver­wag word vanaf die laaste deel van Oktober. Baie nat toestande word gedurende Oktober en November verwag oor die noordelike dele van die Oos-Kaap, die grootste deel van KZN en aangrensende dele van Mpumalanga en die Vrystaat.

Korttermynvoorspellings is baie posi­tief oor die sentrale tot suidoostelike en oostelike dele van die land vanaf 15 tot 20 Oktober en die eerste week van November. Swaar neerslae en vloede is nie uitgesluit nie.

August-September-October global prediction for total rainfall probabilities. Images: South african weather service, seasonal climate watch report, Jul 2021.

Temperatuur

Baie hoë temperature sal steeds gedurende Oktober voorkom oor die noordelike, noordwestelike en weste­like dele van die land tot die eerste reën gaan voorkom. Koue grepe kan voorkom met skerp temperatuurdalings soos vanaf 2 tot 4 Oktober met moont­like rypskade in die Suid-Vrystaat, oostelike dele van die Noord-Kaap, sentrale tot noordoostelike dele van die Oos-Kaap en suidwestelike dele van KZN. ՚n Meer matige seisoen word ver­wag oor die sentrale tot oostelike dele vanaf November, maar steeds warm tot baie warm wes- en noordweswaarts.

Winterreënvalgebied

Reënvaltoestande het gedurende Sep­tember begin verswak oor veral die suid­westelike dele van die Winterreënvalge­bied waar slegs ligte neerslae voorgekom het. Dit lyk ook asof die kanse vir verdere reën redelik swak is oor die Swartland en aanliggende gebiede, maar steeds redelik goed is oor die Suid-Kaap tot minstens die middel van Oktober.

Met die ontwikkeling van ՚n La Nina-verskynsel is dit baie moontlik dat somerreënval kan voorkom in die mid- tot laatsomer as gevolg van somer­stelsels wat baie ver weswaarts oor Namibië en die Nood-Kaap suidwaarts beweeg.

Namibië

Baie min reën word verwag gedurende Oktober tot die middel van November, maar die reënvalvooruitsigte lyk baie goed vanaf ongeveer die tweede deel van November.

Baie warm toestande gaan heers vir die grootste deel van Oktober en die eerste deel van November.

Opsomming en samevatting

Die waarskynlikheid dat ՚n La Nina-verskynsel gaan voorkom het gestyg tot omtrent 80%, met ՚n matige sterk intensiteit met temperature tussen 0,9 en 1,3 °C. La Nina behoort tot ongeveer Maart 2022 te heers.

Die grootste deel van die Indiese Oseaan met die uitsondering van die noordelike dele naby Indië, was koeler as normaal teen die einde van September.

Gemiddelde tot bogemiddelde reënval word verwag oor die sentrale tot oostelike Somerreënvalgebied in die eerste deel van die somer. Dit sal weswaarts uitbrei in die mid- tot tweede deel van die somer.

Kottermynvoorspellings is positief vir reën oor die sentrale tot oostelike dele in die eerste week van Oktober, vanaf 15 tot 20 Oktober asook die eerste week van November. Daar is ՚n moontlikheid van ryp in die suidelike helfte van die land in die eerste week van Maart.

Vrywaring:

Die outeur of Santam of enige ander partye in die dokument genoem of aangehaal, waarborg geensins die akkuraatheid, volledig­heid of betroubaarheid van die inligting in die dokument nie. Enige aksies of besluite wat geneem word op grond van die inligting in hierdie dokument word op eie risiko geneem en die outeur, Santam of enige ander partye genoem in die dokument sal geensins verant­woordelik wees vir enige verliese of skades in verband met die gebruik van die inligting soos wat dit voorkom in hierdie dokument nie.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Winkelhaak Verspreiders: Brandstof teen uitstekende pryse

Nuwe tegnologie bewerkstellig ’n beter ewewig tussen oeste