in

Reënval is moontlik oor die droogtegeteisterde gebiede van die Noord- en Oos-Kaap

Reenval Foto: Michelle Peens
Foto: Michelle Peens

This post is also available in: Afrikaans

Deur Johan van den Berg, Santam Landbou​

1. Huidige toestande

Gemiddelde tot bo-gemiddelde reënneerslae het voorgekom sedert Desember 2019 oor groot gedeeltes van die Somerreënvalgebied. Die reën het ook uitgebrei na gedeeltes van die Oos-Kaap en aangrensende gedeeltes van die Noord- en Wes-Kaap maar daar is nog groot gedeeltes van die Noord-Kaap waar min of geen reën voorgekom het nie.

Die tydsberekening in veral die eerste deel van Februarie was baie belangrik vir die somergrane en veral vir mielieproduksie want die meeste grane is in die sensitiewe laat vegetatiewe tot vroeë reproduktiewe stadiums. Huidige grondwatertoestande kan alreeds ‘n ten minste gemiddelde mielie-oes verseker.

As gunstige toestande voortduur in Februarie is ‘n rekord mielie-oes moontlik, veral oor die sentrale tot westelike dele. Alhoewel daar gebiede is waar versuiptoestande voorkom is dit relatief klein oppervlaktes gegewe die groot prentjie. Die aard van reën met donderstorms gevolg deur warm en sonnige toestande is ook baie voordelig vir  produksietoestande. Swaar neerslae het verseker dat die dieper lae van die grond ook wateraanvulling gekry het. 

Die vlakke van opgaardamme in die Somerreënvalgebied reageer nog stadig op die reënval met die meeste damme tussen 50% en 70% vol (Gariep 71%, Vanderkloof 60%, Vaaldam 57%, Bloemhof 77% and Pongolapoort 44%). Damme in Lesotho (<30%) en in die Oos-Kaap het steeds kritieke lae watervlakke.  Damme in die Wes-Kaap soos Theewaterskloof (63%), Clanwilliamdam met 45% en Bergrivierdam met 84% se vlakke is laag tot redelik goed maar gegewe die tyd van die jaar met die reënseisoen wat binne 3 tot 4 maande behoort te begin, is die vlakke aanvaarbaar en is daar nie rede tot ernstige kommer tans nie.  

2.El Nino en Indiese Oseaan

Die meerderheid van die Nino-gebiede is steeds binne die neutrale reeks (tussen 0.2˚C en 0.5˚C bo gemiddeld). Voorspellings dui dat die neutrale fase van temperature in die Nino-gebiede behoort voort te duur vir komende maande.

Die Suidelike Ossilasie Indeks (SOI) wat ‘n maatstaf is van die koppeling tussen die oppervlaktoestande in die Nino-gebiede en die oorliggende weersisteme, was vir die eerste keer sedert ongeveer Desember 2018 in nie-El Nino neigende patrone nie. Die SOI was teen die einde van Januarie 2020 in ‘n vinnig stygende fase volgens die Australiese klassifikasie sisteem.    

Die Indiese Oseaan Dipool Indeks (IOD) is nou vir die eerste keer sedert omtrent Mei 2019 nie in die positiewe fase nie maar in die neutrale reeks. (‘n Positiewe fase is negatief vir reënval).  Voorspellings dui ook dat die IOD in die neutrale reeks behoort te bly vir die komende maande.

3. Verwagte reënval en temperatuur

3.1 Somerreënvalgebiede

3.1.1 Reënval

Die vinnig stygende fase van die Suidelike Ossilasie Indeks (SOI) gedurende Januarie 2020 is betekenisvol veral vir hierdie tyd van die seisoen. ‘n Vinnig stygende fase is ‘n aanduiding dat wegbeweeg word van El Nino tipe neigings en is die vinnig stygende fase in Januarie gewoonlik geassosieer met ten minste die gemiddelde reënval oor die sentrale tot westelike dele van die land vir die Februarie tot April periode. Dit is dus baie moontlik dat die reënvalpatroon weswaarts gaan skuif met droër toestande oor die oostelike dele van die land.   

Kort- tot mediumtermynreënvaltoestande behoort weer te verbeter in die tweede deel van Februarie, veral oor die sentrale tot westelike asook suidoostelike (Oos-Kaap en aangrensende dele van KZN) dele van die land.  Dit lyk asof dit baie moontlik is dat van die droogtegeteisterde gebiede van die Noord-Kaap voor die einde van Februarie reën behoort te kry. Verdere reën is ook nog moontlik oor die grootste deel van die somergraangebied voor die einde van Februarie maar kan dan ooswaarts begin verswak. 

3.1.3 Winterreënvalgebied

Ligte neerslae word verwag vir die korttermyn (14 tot 20 Februarie) vanaf donderstorm aktiwiteite. Dit lyk asof die werklike winterreënval later as normaal verwag kan word. Daar is egter steeds ‘n moontlikheid dat verdere somerreënval kan voorkom as gevolg van verwagte reënval oor die westelike dele van die land wat ook suidwaarts kan beweeg. 

3.3 Namibië

Reënvalverwagtings is positief vir die grootste deel van Namibië wat insluit die baie droë sentrale tot suidelike dele vir die periode voor die winter.  

 4. 4.  Opsomming en gevolgtrekking

Die tydsberekening sowel as die hoeveelheid reën sedert die begin van die jaar is baie positief en kan ‘n baie groot mielie-oes tot gevolg hê. Verwagte verdere reën in Februarie kan droogteskade verhoed maar kleiner areas kan versuipskades ervaar.

Die Suidelike Ossilasie Indeks (SOI) wat ‘n maatstaf is van die koppeling van oppervlaktoestande in die Nino-gebiede met die oorliggende weersisteme, was in Januarie 2020 in ‘n vinnig stygende fase en is die stygende fase in Januarie in die verlede gewoonlik geassosieer met ten minste gemiddelde reënval vir die sentrale tot westelike dele van die land.

​Korttermynvoorspellings dui op ‘n redelike goeie kans vir reën in die laaste deel van Februarie oor groot gedeeltes van die land.

Vrywaring: Die inligting vervat in hierdie verslag word op eie risiko gebruik en die opsteller/Santam of enige ander persoon/instansie genoem in hierdie verslag neem geen verantwoordelikheid vir die akkuraatheid of toepaslikheid/interpretasie van inligting vervat in hierdie verslag nie.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

cat

Cat® Phones introduces the Cat S52, the exceptionally thin rugged phone

Agriculture is big news all over the world these days … and coming to Pretoria